Over GNAO1

De naam van het GNAO1 syndroom verwijst naar het eiwit GNAO1 dat vervolgens is genoemd naar het gen dat voor dit eiwit codeert. Mutaties in dit eiwit zijn zeldzaam en van genetische oorsprong. Het menselijk DNA bevat ongeveer 20.000 genen. Genen zijn een soort recepten voor de aanmaak van eiwitten. In interactie met elkaar vervult ieder eiwit een functie. Het GNAO1 eiwit vervult een functie op het gebied van het doorgeven van impulsen tussen onderlinge zenuwcellen.

De mutaties in het GNAO1 gen zorgen voor een andere samenstelling van het eiwit dan bij gezonde mensen. Het zal duidelijk zijn dat, wanneer het eiwit zelf imperfect is, ook de codering voor een geslaagde overdracht niet correct plaatsvindt, met als gevolg het niet goed functioneren van het lichaam. Bekend is in elk geval dat kinderen met deze afwijking een ontwikkelingsachterstand oplopen, lichamelijk en/of cognitief en in combinatie met epilepsie aanvallen of ernstige bewegingsstoornissen (dystonie of chorea). Onderstaande afbeelding verduidelijkt de verschijningsvormen (bron: kinderneurologie.eu):


Hoe en wat er precies misgaat in de signaaloverdracht is nog onduidelijk en daarom inmiddels onderwerp van wetenschappelijk onderzoek.

Mutaties op het gen komen op verschillende posities in het gen voor. Zoals het zich nu laat aanzien – op basis van wat tot op heden beschreven is in de wetenschappelijke literatuur over deze afwijkingen – leiden de verschillende posities tot verschillende effecten bij de kinderen. De ene mutatie leidt bijv. tot epileptische aanvallen, terwijl andere mutaties leiden tot bewegingstoornissen bij het kind. Bij alle kinderen is echter sprake van een achterstand in (in ieder geval) de motorische ontwikkeling. Naast epilepsie en bewegingsstoornissen is een vaak gezien symptoom bijvoorbeeld slapte van de spieren (hypotonie) en/of problemen bij de aansturing van spieren, waardoor zelf zitten en staan, maar ook praten, een uitdaging wordt. De ernst en omvang van alle symptomen verschilt echter per kind.

De mutatie is autosomaal dominant. Van alle genen heeft men 2 versies: 1 van de vader en 1 van de moeder. Bij een autosomaal dominante ziekte is het afwijkende gen dominant. In de meeste gevallen is de afwijking in het gen ontstaan bij de celdeling van het kind zelf, dat wil zeggen dat het niet via het genetisch doorgegeven materiaal van de moeder of vader komt. Dit kan echter wel het geval zijn, ook als er bij de vader of moeder niets zichtbaar is. In dat geval spreekt men van mozaicisme. Dit komt echter niet uit de DNA test die wordt gedaan om tot een diagnose te komen, waardoor men ook dan van een zgn. de novo (een nieuwe) mutatie spreekt.
Bij de kans op herhaling van de mutatie bij een volgend kind van dezelfde ouders moet men de zeldzame kans dat er sprake is van mozaicisme bij een van de ouders wel in gedachte houden. In de literatuur wordt de kans op herhaling op 5-15% geschat.

Zie voor een uitvoerige omschrijving van GNAO1 en de uitwerkingen van de mutatie de website kinderneurologie.eu van dr. J. Schieving, neurologe in het RadboudUMC. De directe link naar de pagina over GNAO1 is www.kinderneurologie.eu/ziektebeelden/syndromen/gnao1%20syndroom.php.

Europese GNAO1 conferentie 2019

Op 16 november 2019 vond de eerste Europese GNAO1 conferentie plaats. Om het verslag van de conferentie overzichtelijk te houden, beperken we ons tot enkele onderwerpen die er voor ons uit sprongen. Mocht u in een specifiek onderwerp geïnteresseerd zijn en daarover niets vinden in het verslag, aarzelt u dan niet ons te mailen op info@gnao1.nl zodat wij kunnen aangeven of daar iets over gezegd is op de conferentie (en zo ja, wat). Download hier het Verslag.pdf.

GNAO1 Medical Conference 2019

In maart 2019 is in Amerika een bijeenkomst gehouden die volledig gewijd was aan GNAO1. Een groot aantal families (uit Amerika en daarbuiten) en Amerikaanse artsen en onderzoekers kwamen in St. Louis bijeen om te spreken over de mutatie. De conferentie werd georganiseerd door de Bow Foundation, de stichting die door ouders van een kindje met GNAO1 werd opgericht in Amerika rond hetzelfde moment dat Stichting GNAO1 NL werd opgericht. Videomateriaal van de sprekers is te bekijken via bit.ly/2I3P2b9 en geeft een goed overzicht van de onderwerpen die zijn besproken.